ناخنهاي انگشت دست

ناخنها در واقع شکل ديگري از پوست هستند که از يک پروتئين سخت به نام کراتين ساخته شده اند . هر ناخن از لايه اي از سلولهاي مخصوص در زير قاعده ناخن و نزديک پوست دور ناخن ساخته مي شود. بخشي از اين لايه به شکل يک هلال ماه رنگ پريده درست آن طرف پوست دور ناخن قابل رويت است . ناخنها محکم به پوست زيرين چسبيده اند و چينهاي پوستي دو طرف آنها و پوست دور ناخن باعث رشد مستقيم ناخنها مي شوند . وقتي اين چينهاي پوستي آسيب ببينند، صفحه ناخن بد شکل خواهد شد. ناخنها شفا ف هستند و رنگ پوست زير خود را که در افراد با پوست تيره کدرتر ، ودر افراد با پوست روشن ، صورتي ( ناشي از عروق خوني ) است ، منعکس مي کنند.

پوست قديمي ترين (از لحاظ جنين شناسي) و حساس ترين عضو بدن ما است. پوست اولين راه ارتباط با محيط و موثرترين محافظ خارجي مي باشد. مي توان پوست را قسمت خارجي سيستم عصبي فرض كرد. در واقع پوست دستگاه عصبي خارجی ما است،عضوي كه اولين واكنش ها را نسبت به محيط نشان مي دهد و ارتباط تنگاتنگي با سيستم اعصاب مركزي دارد.

ساختمان پوست در حال تجديد مداوم است و اين فعاليت توسط سلول هاي لايه هاي عمقي آن تامين مي شود. هر چهار ساعت يا حدود همين زمان پوست دولايه جديد تشكيل مي دهد. سلول هاي پوست و روده مي توانند صدها و هزاران بار ضمن زندگي يك فرد تقسيم شوند. سلول هاي پوست بيش از يك ميليون بار در ساعت ريزش مي كنند.

روي پوست به عنوان يك تصوير فرضي تجربيات كل زندگي منعكس مي گردد، فراز و نشيب هاي احساسي، تاسف هاي عميق و.....

نرمي، صاف وصيقلي بودن پوست زودگذر است ، پوست به مرور زمان باافزايش سن متحمل چين و چروك ها، شيارهاي عميق و افتادگي مي شود كه نتيجه سال ها آسيب است. پوست حتي با تماس هاي عاطفي دچار ضربات خفيف مي شود.

پوست وسيع ترين عضو بدن است. اين عضو در يك مرد بزرگسال 579 سانتي متر مربع مساحت دارد و دوازده درصد كل بدن را تشكيل می دهد(3.362 كيلوگرم) و شامل 5 ميليون سلول حسي است.

زمينه فعاليت پوست، ساخت پايه اي براي سلول هاي حسي است كه مهمترين جزء آن حس لامسه مي باشد.

پوست يك تنظيم كننده،تحليل كننده و منبع اطلاعاتي محسوب مي شود، عامل احساس مي باشد و سدي برای بدن در مقابل باکتری هاي خارجي است. همچنين منشاء هورمون هاي لازم براي تمايز سلول هاي دفاعي بدن بوده و لايه هاي پاييني را از صدمات مكانيكي و تابشي محافظت مي كند.

پوست سدي در برابر مواد سمي و ميكروب هاي خارجي است، نقش اساسي در تنظيم فشار و جريان خون دارد، در ترميم و بازسازي خود نقش دارد و كراتين مي سازد. پوست عضوي است كه مواد سمي و ساير موادي را كه در محصولات دفعي بدن ترشح مي شود جذب مي كند.

پوست تنظيم كننده حرارت است، عضوي است كه در متابلويسم وذخيره چربي دخيل مي باشد، پوست متابوليسم آب و نمك را با تعريق تنظيم مي كندو نيز ذخيره كننده غذا و آب است.

عضو تنفسي است و تسهيل كننده مسير دو طرفه عبور برخي گازها مي باشد، سنتز كننده تعدادي از تركيبات مهم شامل مواد ضد راشيتيسمي است و (ويتامين D ) . سدي اسيدي در مقابل بسياري از باكتري ها مي سازد، سدي كه از غدد سبابه ترشح مي شود .پوست مو را نرم كرده بدن را عليه باران و سرما عايق بندي مي كند و احتمالاً در كشتن باكتري ها كمك دهنده مي باشد.

پوست چروكيده معمولا داراي بافت خشن و زمخت بوده و پر از چين و چروك ميباشد. اساسا علت آن در معرض قـرارگرفـتـن مـفـرط پوسـت در بـرابـر عـوامـل جـوي همچون نورخورشيد و يا سرماي شديد مي باشد. اگـر پـوست شــما چين و چروك داشته و يا آنكه مايليد از ايـجاد چـيـن و چروك روي پـوســتتان جلوگيري بعمل آوريـد از نـكات ذيـل پـيـروي كنيد:

1- همواره هرگاه مي خواهيد از خـانه خـارج شـويد از كـرمـها و يا لوسيونهاي ضد آفتاب استفاده كنيد.

2- از صابون استفاده نكنيد. جاي آن صورت خود را با كرم شير بشوييد.

3- در شب از كرم مرطوب كننده استفاده كنيد.

4- صـبـح هنگام پيش از آنكه حمام بگيريد سفيده تخم مـرغ را جـدا كـرده و آن را بـا يـك قاشق سوپخوري عسل و 4/1 قـاشق چـايخوري آب هويج مخلوط كرده و به روي صورت خود قرار دهيد.

5- باقيمانده آرايش خود را توسط يك پنبه آغشته به آب گرم ( كـه قدري نشاسته به آن افزوده شده است ) پاك كنيد. اين كار زبري و چين وچروك پوست را رفع خواهد كرد.

6- پيش از آنكه از وان استفاده كنيد 2 قاشق غذاخوري روغن زيتون را بـه آب وان اضافه كنيد.

7- در تمام فصول از مواد آرايشي حاوي تركيبات مواد مرطوب كننده استفاده كنيد.

8- مشتقات ويتامينa: تريتنوئين ( رتين A ) دارويـي اسـت كـه از ويـتـامـين A استخراج شده و براي درمان آكنه (جوش صورت) بكار گرفته ميشود. امـا گـاهي اوقات براي درمان چين و چروك صورت نيز تجويز مي گردد. طـريقه استـفاده آن يك بار پيش از خواب بوده و تنها براي رفع چين و چروكهاي سطحي و كوچك كاربرد دارد.

9- Aha ( آلفاهيدروكسي اسيد و يا اسيد ميوه ): مـصرف منـظـم Aha بـافت پوست را بهبود بخشيده و پوستهاي پير را درخشنده تر نشان مي دهد. هـمـچنين سبب افزايش ساخت كلاژن و هيالورونيك اسيد مي گردد. بـراي حـاصل شدن بـهـترين نـتـيجه، مصرف كنندگان Aha نبايد صورتشان را با صابونهاي قليايي بشويند.

10- كـلاژن: كلاژن پروتئين موجود در پوست مي بـاشـد كـه بـه بـسيـاري از مـحـصـولات آرايشي افزوده مي گردد. هرچـنـد مـصرف خـوراكي آن زياد سودمند نيست اما تزريق آن موثر ميباشد. تزريق كلاژن به پوست قادر است چين وچروك و گود رفتگيهاي ظريف و ريز را اصلاح فوري كند. پـس از تـزريق كلاژن نبايد در مقابل آفتاب قرار گرفت. اما اگر شـما از هرگونه بيماري خود-ايمني رنج مي بريد از تزريق كلاژن خودداري ورزيد.

11- پيلينگ شيميايي: درمابريشن ( سايش پوست ) دو روش ديگر براي درمان پوست چروكيده ميباشد.

12- ماساژ: هـنـگام استـفـاده از كـرمـهاي مـرطوب كننده دستان خود را بصورت حركات مدور به ملايمت از چانه تا ميان پيـشـاني بالا آورده و سپـس دستـانـتـان را به دو سوي صورتتان به پايين سر دهيد. اين كار را 12 مرتبه تكرار كنيد.

براي جلوگيري از چين و چروك و خطوط صورت اطراف دهان، خنـده اغـراق آميـزي كـرده و سپس دندانهايتان را مـحـكـم به هم بفشاريد. اين كار را 24 مرتبه تكرار كنيد.

براي جلوگيري از چين و چـروك گـردن دستهـايـتان را از زير چانه بطرف پايين و بالا ماساژ بدهيد اين كار را 12 مرتبه تكرار كنيد.

13- نور خورشيد علت شماره يك چين وچروك، تـغيـيرات رنگـدانـه ها و سـرطـان پوست مي باشد. تا حد امكان از در معرض قرار گرفتن مقابل نور خورشيد پرهيز كنيد. هـرگاه از خانه خارج ميگرديد حتما از كرم ضد آفتاب استفاده كنيد.

14- چـاي: تحـقـيـقات ثـابـت كـرده كـه نـوشيدن چاي سبز تاثير بـسزايي بر فرايند پيري دارد. چاي منبع غني از آنتي اكسيدان بـوده كـه بـا راديـكـالـهـاي آزاد بـدن شـمـا مبارزه مي كند. حداقل چاي كيسـه اي را بـه مـدت 3 دقيـقه در آب گـرم قـرار دهـيد تا بيشترين نتيجه را بدست آوريد.

15- يكي ديگر از مشكلات خشكي پوست مي باشد. بـا افزايش سـن شـما سلولهاي پوست آب و چربي كمتري توليد خواهد كرد. براي مقابله با خشكي پوست مراحل زير را طي كنيد:

-- از مرطوب كننده استفاده كنيد: در فـصل پـايـيـز و زمـستان از مرطوب كننده استفاده كنيد. و يا آنكه از سيستمهاي مرطوب كننده خانگي سود برده و يـا يـك كتري آب را روي رادياتور قرار دهيد.

-- بـر خلاف تصور عام هنگامي كه شما در معرض آب قرار مي گيـريد بـدن شـما رطوبت بيشتري از دست مي دهد. هر چه بيشـتر در معرض آب قرار گيريد پوست شما خشكتر و پير تر مي گردد. از آب ولرم و يا خنك و نـه آب داغ براي شسـتشوي بدن خود استفاده كنيد. آب داغ چربي طبيعي پوست بدنتان را از ميان خواهد برد. و هرگاه از وان استفاده ميكنيد به آن روغن مخصوص اضافه كنيد. در وان بيش از 15 دقيقه باقي نـمانيد و پس از آن از مرطوب كننده اسفاده كنيد.

16- خواب مناسب: كيفيت خوابيدن شما روي پوست شما تاثير گذار ميباشد. از بالش نرم، بزرگ با پارچه طبيعي و غير مصنوعي استفاده كنيد.

17- در مــعرض حرارت قرار نگيـريد: گـرما قـادر اسـت بـه درون پـوسـت رخـنـه كـرده و بـه بافتهاي همبند صدمه وارد كند. هنگام استفاده از سشوار دستي آن را در حالت بسيار داغ قرار ندهيد و جريان هواي گرم را مستقيما بسمت پوست نگيريد. از گرماي نيمروزي نيز پرهيز كنيد.

18- از عوامل جوي بدور باشيد: هـنگامي كه در زمستان از خانه خارج مي گـرديـد براي محافظت از پوست صورتتان از بادهاي سوزناك زمستاني، از مـاسـك صـورت اسـتـفــاده كنيد. پيش از آنكه به شنا برويد از يك مرطوب كننده قـوي اسـتـفاده كـنيد تا از جذب كلر به پوستتان جلوگيري بعمل آيد.

19- شستشوي چشمي: براي برطرف كردن چشمان پف كرده يك كتري چاي دم كـنيد و بگذاريد تا خنك گردد و سپس چشمها را با آن شستشو دهيد. و يا 2 قاشق استيل را بـه مـدت چنـد دقـيـقه درون فـريز قرار داده و سپس روي چشم هايتان قرار دهـيـد تا پـف چشمانتان تقليل يابند.

20- آب فـراوان بـنوشيـد: مـتـخصصين تـوصـيه مي كـنـند كـه حـداقـل روزانـه 8 ليـوان آب بنوشيد. اين كار حقيقتا شرايط پوست را بهبود مي بخشد.

21- تغذيه مناسب براي جوان باقي ماندن و سلامتي پوست ضروري ميباشد. بـه نكات زير توجه كنيد:

مطمئن شويد رژيم غذاييتان حاوي ويتامينها و مواد معدني ضروري ميباشد.

آنـتـي اكسيدانها كه شامل ويتـاميـن A,c,e مي بـاشـنـد صـدمـات نـاشي از نور خورشيد را كاهش ميدهند. ويـتـامين A سرعت بـازسـازي سـلـولها را افـزايـش، رشد سلولها را عادي و جريان و تشكيل كلاژن را افزايش ميدهد.

سبزيجات و ميوه جات تازه منبع خوبي از ويتامين A و C بوده درحالي كه مصرف آجيل ويتامين E بدن را تامين خواهد كرد.

روي ماده معدني ضروري براي توليد كلاژن ميباشد(بافت پشتيبان پوست).جگر گـوساله و گـاو، گـوشت لخم گاو، تخمه آفتاب گردان، بـادام زميني و پنير مـنـابـع خوبي از روي ميباشند.

22- يـك چهره درهم تشكيل چين و چروك را تسريع مي كند خـصوصا اطراف چشـمـهـا، برامدگي بيني و روي پيشاني. بطور متوسط كودكان 400 بار در روز مي خـندند درحالي كه اين ميزان در بزرگسالان تنها 15 مرتبه مي بـاشد. خـنـديدن بـافتهاي همبند پيرامون دهان را تحكيم كرده و باعث حفظ شكل ظاهري صورتتان مي گردد.

23- سيگار را ترك كنيد: سيگار كشيدن پوست را از جـريان يـافتن طبيعي خون محروم ساخته و سبب انقباظ مويرگهاي پوستي ميگردد. همچنين سيگار از رسيدن اكسيژن و مواد مغذي به پوست بدن جلوگيري بعمل مي آورد.

24- اگر وزن بـدنـتـان مـرتـبـا بيش از 3.5 كيلو گرم نواسان وزني داشته بـاشد سرانجام روي چهره شما نمايان ميگردد. بهمين نحو اگر سريع و بيش از حد وزنتان كاهـش يـابـد، مـمـكن است پوس بدنتان آن لايه چربي را كه شكل طبيعي را حفظ مي كند، از دسـت بدهد. خيلي سريع وزنتان را كاهش ندهيد و گرنه مجددا چين و چروك پوسـتـتان نمايان مي گردند.

25- روز خود را با نوشيدن يك فنجان آب جوشيده همراه با آب ليمو ترش آغاز كنيد. اين نـوشيدني ناخالـصيهايي كه در بـدن شـما انـبـاشتـه گـرديـده اند را از بدن دفع مي كند. همچنين ليموترش بعنوان يك شستشو دهنده ملايم كبد نيز عمل مي كند.

نـخـستين گـام براي داشـتن پوستـي زيبا آگاهي يافتن ازنوع پوست ميباشد زيرا ازاين طريق شما قادر خواهيد بودهر چه بهتر از پوستتان مراقبت و هـمـچنـيـن فـراورده هاي بـهـداشـتـي و آرايشي مناسب نوع پوست خود را انتخاب كنيد. بطور كلي 5 نوع پوست وجود دارد:

1- پوست نرمال: نه زياد خشك و نه زياد چرب ميباشد-مــنــافــذ پـوست قابل رويت بـوده امـا بـزرگ و يـا مســدودنيستند- پس از شستشو نرم و لطيف ميگردند- به نـدرت صورت جوش ميزند.

طرز مراقبت: روزي دوبـارصـورت خـودرابا شوينده هاي مـلايم شستشو داده و از مرطوب كننده استفاده كنيد.

2- پوست چرب: پوست اغلب چرب است- سطح پوست ضخيم و خشن مي بــاشد -منافذ پوست بزرگ و قابل رويت ميباشد- پوست براق است. صورت زياد جوش مي زند-گرد و غبار و آلودگي بيشتري را به خود جذب مي كند- غـدد چـربـي بـيـش از حـد فـعـال ميباشند به همين خاطر منافذ پوست در معرض انسداد است- پـوست كـمـتـر چـروكيده ميشود.

طرز مراقبت: روزي 2 مرتبه صورت خود را با شوينـده هـاي مـلايـم شسـتـشو دهـيـد-همواره از شوينده هاي ملايم و غير چرب و حاوي الكل استفاده كنيد- از لــوازم آرايشي غير چرب استفاده كنيد- به خاطر داشته باشيد پوست چرب نيز نياز به مـرطـوب كــننده دارد بنابراين از مرطوب كننده هر روز استفاده كنيد.- با آب سرد صورت خود را بشوييد تا منافذ پوستتان بسته گردد. از غذاهاي سرخ شده و شكلات كمتر استفاده كنيد.

3- پوست خشك: پوست نازك و كاغذ مانند است- هـنـگـام لـمس آن پـوسـت خـشـك است- منافذ پوست بسيار ريز ميباشند- صورت بندرت جوش مي زند- چون غدد چربي كم كار ميباشند بنابراين پوست خشك و معمولا پوسته پوسته ميگردد- مـستعد چين و چروك مي بـاشد- در زمستان پوست خشك تر شده و خارش پيدا مي كند.

طرز مراقبت: همواره از لوازم آرايش ملايم فاقد الكل استفاده كنيد-هر روز پوست خود را با مرطوب كننده مرطوب كنيد- همواره صورت خـود را بـا شـويـنـده هـاي مـلايــم و غير صـابوني بشوييد زيرا صابون چربي پوست شما را با خود مي شويد- از كـرمـهـايـي كــه محتوي آلفاهيدروكسي اسيد ميباشد استفاده كنيد. اين ماده سبب پيلينگ ملايم لايه خشك و مرده خارجي پوست مي شـود- شستـشوي صـورت بـا روغــن بادام و يا زيتون بسيار موثر مي باشد- يـك سيب را رنده كرده مدتي در يخچال گذاشته و 15 دقيقه روي صورتتان قرار دهيد.

4- پوست تركيبي: اغلب افراد پوستشان پوست تركيبي مي بـاشد بـديـن مـفهوم كه بخشي از پوستشان چرب و بخشي خشك است- خشكي معمولا در نواحي گونه، دور چشم و گردن و چرب در نواحي پيشاني، بيني و چانه- بهتر است براي نواحي چرب يك نوع فراورده و نواحي خشك فراورده ديگري استفاده كنيد.

طرز مراقبت: صورت خود را روزي 2 مرتبه با شوينده هاي ملايم شستشو دهيد-گلاب براي طراوت پوست بسيار موثر است.

5- پوست حساس: بـه آسـانـي تــحريـك مي گردد و ايجاد خارش، سوزش، قـرمــزي و ساييدگي در پوست مي گردد- گهگاهي جوش ميزند.

طرز مراقبت: از صابون استفاده نكنيد و در عوض لوسيونهاي شستشوي ملايم و غير حساسيت زا را بكار ببريد.

نكاتي در مورد سلامتي پوست

1- آب فراوان بنوشيد.حداقل روزي 10-6 ليوان. آب سبب دفع سموم بـدن ميگردد و براي سلامتي پوست بسيار مهم است.

2- از كرمهاي ضد آفتاب استفاده كنيد تا پوستتان دچار پيري زود رس نگردد.

3- رژيم غذايي مناسب داشته باشيد. روزانه مـقاديـر زيادي سبزيجات و ميوه هاي تازه بخوريد. سويا براي پوست بسيار مفيد ميباشد.

4- مشروبات الكلي و سيگار را ترك كنيد. سيگار ويـتامين سي بدن را از ميان ميبرد كه سبب آسيب به بافت ارتجاعي پوست گشته و چين و چروك در پوست نــمايان ميگردد. الـكـل نـيـز عـروق خـوني را منـبسط كـرده و سبـب قـرمزي و احسـاس خارش در پوست ميگردد.

5- ورزش كنيد. پوست شما نياز به تنفس دارد. با دويدن و يـا پـيـاده روي سـاده جـريـان خون شما افزايش يافته و اكسيژن و مواد مغذي بيشتري به پوستتان ميرسد.

6- استرس را به حداقل برسانيد. استرس سبب اختلال در هـورمـونــهاي بدن گشته كه بر پوسستان اثر سوء ميگذارد.

7- خواب كافي داشته باشيد. 6 الي 8 ساعت در شبانه روز بخوابيد.

8- سس مايونز يك مرطوب كننده فوق العاده براي پوست صورت ميباشد. آن را بــصورت ماسك ميتوانيد استفاده كنيد.

پوستي زيبا داشته باشيد!

توجه به اين نكته ضروري است كه هرچند مو از سلول هاي مرده تشكيل شده است ولي خود از وضع درون انسان حاكي مي باشد نگهداري از مو از جمله حساسيت هاي يك فرد اجتماعي است ومو كه خود سلولي بي جان است ولي به انسان جان مي بخشد تصور يك انسان بدون مو ابرو و مژه كه بيشتر به يك روح شبيه است يك تصور ترسناك مي باشد.متاسفانه برخي محصولات آرايشي وبه اصطلاح بهداشتي بيش از سودي كه به مو برسانند ضرري مي رسانند كه تا سالها ماندگار و پا برجاست استفاده از مواد نفتي چون پارافين ويا روغنهايي كه از تركيبات آن كسي جز سازنده آن آگاه نيست چون انواع واكس هاي مو وكرم هاي مو و... براي بعضي از مردم علي الخصوص جوانان عادت شده و جالب اينجاست كه انتظار ريزش ويا سفيد شدن يك دانه مو راهم ندارند استفاده از موادي كه هيچ بار تغذيه اي براي بدن ندارند..فقط شكم پر كنند وبدن را با فقر مواد غذايي روبرو مي كند كه خود از عوامل موثر ريزش مو سفيد شدن و... مباشد.موادي چون چيپس پفك تخمه و...از همين دسته اند.يكي ديگر از علل بسيار مهم ريزش وضعف مو در مردان استعمال دخانيات مي باشد كه حتي با علم به ضرر آن باز هم شاهد ترويج آن در بين جوانان وحتي پزشكان مي باشيم استعمال سيگار باعث جمع شدن چربي زائد در حول پياز مو شده ومانع رسيدن مواد غذايي به آن ميشود.انجام برخي كارها كه البته نياز به همت والا واراده اي استوار دارد در امر مو از اهميت زيادي برخودار است به طور مثال كمتر خانواده اي است كه برنج اين منبع بزرگ ويتامن به خصوص ويتامين هاي خانواده "ب" را به طور صحيح مصرف كند وآنرا آبكش نكند.ما به پوست برنج كه همان سبوس است به چشم ماده اي زائد وكاه صفت نگاه مي كنيم در حالي كه در گشورهاي غربي با استفاده از آن انواع داروها را براي سفيد شدن پوست وسياه شدن مو و... ميسازند وحتي اخيرا در اسرائيل از آن قرص هاي ويتامين "ب" ساخته اند وبا چند برابر قيمت به كشورهاي مصرفي مي فروشند.بر آن شديم تا چند دستور راحت كه فقط نياز به كمي رعايت دارد را براي دوستان بياوريم.

1-سعي كنيد كه در برنامه غذايي خود از سبزيجات وميوه هاي تازه بسيار استفاده شود وخوردن سبزيجاتي چون كرفس جعفري كاهو واسفناج توصيه مي شود. اين مطلب را هم اضافه كنم كه اسفناج جدا از تقويت غده هاي رنگينه اي مو منبع عظيم آهن مي باشد كه باعث تقويت استخوان وناخن ومو مي شود. ذكر اين نكته ضروري است كه اسفناج در حالت عادي در بدن داراي جذب بسيار پاييني مي باشد وبايد همراه آبليمو ويا ماست خورده شود.

2-بعد از استحمام اگر موهاي شما پف مي كند به جاي استفاده از ژل ها كه باعث خفه شدن مو مي شود خودداري كرده وبه جاي آن از روغنهاي مفيد گياهي استفاده كنيد والبته به ياد داشته باشيد كه هيچ روغني نبايد بيش از 3ساعت روي سر بماند وپس از آن بايد با يك شامپوي خوب شسته شود.

3-از حنا اين گياه مفيد استفاده كنيد وبه هيچ وجه خود حنا با شامپوهاي حنا قابل مقايسه نيست. اگر از رنگ دادن حنا خوشتان نمي آيد مي توانيد از پودر گل ختمي استفاده كنيد كه ديگر حنايتان رنگ نمي دهد به علاوه از خواص خود ختمي نيز بهره برده ايد.

4-شلتوك يا همان سبوس برنج گياه ارزان قيمتي است كه در هر عطاري يافت مي شود. مي توانيد از دمكرده آن مانند چاي استفاده كنيد.

5-از رسيدن گرد وخاك ودود به موهايتان جلوگيري كنيد كه دشمن مو هستند.

سعي كنيد موهاي خود را با شانه پلاستيكي شانه نكرده وبهترين شانه شانه چوبي مي باشد در ضمن استفاده از سشوار نيز به هيچ وجه توصيه نمي شود واگر مجبور به استفاده از آن هستيد حتي الامكان از درجه بسيار گرم ان استفاده نكنيد.به علاوه از شانه كردن مو در حمام خودداري شود.

لیزر یك نوع نور برانگیخته شده و پرانرژی است كه در شرایط عادی در طبیعت دیده نمی‌شود ولی با تكنولوژی و وسایل خاص می‌توان آن را ایجاد كرد. لیزر با نور معمولی تفاوت‌هایی دارد كه این ویژگی‌ها باعث توانایی و كاربردهای خاص لیزر می‌شود.

كاربرد لیزر در پزشكی و از جمله بیماری‌های پوستی از حدود ۴۰ سال پیش به صورت تحقیقاتی شروع شده و با آمدن دستگاههای جدیدتر كه مؤثرتر و كم عارضه‌تر هستند جایگاه ویژه و وسیعی در درمان بیماری‌ها، پیدا كرده است.
مكانیسم اثر لیزر جذب انرژی نورانی توسط مولكول‌های بافتی است. همانطوری كه در اثر تابش نور خورشید اشیاء به تدریج گرم می‌شوند، تابش لیزر نیز باعث گرم شدن، داغ شدن و نهایتاً تخریب بعضی مولكول‌های حساس بافتی می‌شود.
از آنجایی كه لیزر تك طول موج است، فقط باعث داغ شدن و تخریب ساختمان‌های خاصی می‌شود. در حالی كه افزایش حرارت در ساختمان‌های مجاور كه حساس نیستند زیاد قابل توجه نیست. لذا با انتخاب لیزر مناسب و با دانستن ویژگی‌های بافتی می‌توان ضایعه مورد نظر را تخریب كرد در حالی كه كمترین صدمه ممكن به ساختمان‌های مجاور آن وارد شود. به طور مثال لیزری كه طول موج حدود ۵۸۵ نانومتر می باشد (Pulse dye Laser) بیشتر روی ساختمان عروقی اثر می‌كند. لذا در مورد عروق واریسی پوست، ضایعات همانژیومی و لكه‌ها و خال‌های عروقی به كار می‌رود.
●كاربرد لیزر در بیماریهای پوستی و زیبایی
به طور كلی كاربردهای لیزر را به شكل زیر می‌توان دسته‌بندی كرد: درمان ضایعات و خال‌های عروقی كه معمولاً رنگ این ضایعات قرمز روشن یا تیره است. درمان انواع ضایعات رنگی و رنگدانه‌ای پوست كه شامل خال‌های رنگی پوست و خالكوبی ها می‌شود، درمان و كاهش موهای زائد و ناخواسته بدن، كاهش چین و چروك، فرورفتگی ها و جای زخم‌های ناشی از بعضی بیماریهای پوستی از قبیل آكنه.
درمان بعضی از انواع بیماریهای پوستی از قبیل زگیل، جای زخم های برجسته و خارش دار (كلوئید)، ترك‌های پوستی ناشی از حاملگی و چاقی (Striae) و ترمیم زخم و همچنین استفاده از آن به عنوان وسیله‌ای برای برش بافت از كارایی‌های مهم این پدیده است.
●انواع دستگاههای لیزر و كاربرد آنها
برای درمان ضایعات عروقی كه شامل رگ‌های واریسی پوست (درصورت، اندام ها و بدن)، لكه های قرمز عروقی و خال‌های عروقی (ماه گرفتگی های قرمز) و بعضی تومورهای عروقی (گرانولوم پیوژنیكوم) است، لیزرهای (Pulse dye laser)P.D.L، Nd-YAG، آرگون قابل استفاده هستند كه P.D.L مناسب تر است.
برای درمان خال‌ها و لكه‌های تیره پوستی (ماه گرفتگی آبی و یا قهوه‌ای)، خالكوبی ها (آبی، سیاه، گاهی قرمز) از انواع این لیزرها می‌توان استفاده كرد:
Q- Switch Ruby, Q- Switch Alexandrite, Q- Switch Nd-YAG
برای درمان و كاهش موهای ناخواسته نیز از انواع لیزرهای Ruby laser، Alexandrite، Diode، Nd-YAG می توان استفاده نمود. همچنین یك سیستم جدید به نام (I.P.L) Intense Pulse Light كه نور پرانرژی معمولی است و از جنس لیزر نیست در كاهش موهای ناخواسته مؤثر است اما تأثیر لیزر در كاستن موهای زائد، دائمی نمی باشد.
برای كاهش چین و چروك و فرورفتگی های جای زخم آكنه و سایر بیماریها می توان از لیزرهای CO۲ و Erbium YAG استفاده كرد.
لیزر CO۲ پوست را عمیق تر می‌تراشد و در كاهش چین و چروك مؤثرتر است ولی عوارض آن از جمله ایجاد جای زخم و لكه های تیره شایع تر است، لذا برای كاهش عوارض ناخواسته، Erbium YAG مناسب تر است. نتیجه این لیزرها هیچ كدام صددرصد نیست، ولی در كاهش عمق چین و چروك و زخم ها مؤثر هستند.
انواع مختلف لیزر در درمان بیماریهای مختلف پوستی كاربرد دارند ولی باید توجه داشت كه برای این بیماریها، درمان‌ها و روش‌های دیگر و ارزان‌تر نیز وجود دارند، لذا در صورت عدم موفقیت سایر روشها می توان نتایج لیزر را نیز امتحان كرد.

كليات



پوست وسيعترين، سنگين ترين و نيز موثرترين و پيچيده ترين عضو بدن میباشد. بطور متوسط كل سطح پوست فرد بالغ سطحیمعادل 2 - 1.7 متر مربع و وزنیمعادل 1/4 كيلوگرم دارد.



پوست يك عضو زنده است كه تنفس كرده خود را بازسازیكرده، اعمال فيزيولوژيك مختلفیانجام میدهد. چنانچه به عنوان يك چتر، يك سايبان يا يك پوشش محافظ عمل میكند.

پوست از سلولهای كاملا“ تمايز يافته تشكيل شده كه به سه لايه مشخص تقسيم میشود . بطور متوسط اين سه لايه با هم 2mm عمق دارند.



اولين وظيفه پوست عملكرد بعنوان يك مانع بين بدن و محيط میباشد.


- ساختار پوست



پوست ما شامل سه بافت اصلیاست كه هر كدام وظيفه خاص خود را انجام میدهند.



اپيدرم : خارجیترين لايه پوست، كه نازك بوده از اپيتليوم سنگفرشیساخته شده است. اين بافت خارجینقش اساسیدر محافظت بازیمیكند.

كراتينه شدن يكیاز اعمال اصلیاپيدرم است. سلولهایبازال (كراتينوسيت) هر 28 روز ميتوز (تقسيم سلولي) انجام میدهند و تقريبا“ جايگزين سلولهایديگر میشوند. اين سلولها با مسطح شدن و سنتز مواد جديد به تدريج متمايز میشوند. در پايان تكامل سلولهایشاخیساخته میشوند. در ابتدا سلولها با كمك يك “ سيمان “ به هم میچسبند سپس پوسته پوسته میشوند يا پوسته ريزیمیكنند.



زير اپيدرم لايه درم میباشد كه حاویعروق خوني، رشته هایعصبیو غدد پوست (سباسه و عرق ) میباشد. اين لايه هم يك بافت تغذيه ایو هم محافظ میباشد كه اجزایاصلیآن كلاژن ، الاستين و هيالورونيك اسيد انعطاف پذيریو الاستيسينه پوست را تامين كرده، پوست را در مقابل از دست دادن آب محافظت میكند.

عميق ترين لايه پوست هيپودرم میباشد كه بطرف پايين كشيده شده، به عضلات و بافتهایزيرين متصل است. هيپودرم شامل سلولهایچربیمیباشد كه به نام آديپوسيت شناخته میشوند و كار آنها محافظت از ارگانهایداخلیبدن و ايزوله كردن ساختارهایزيرين در مقابل تغييرات ناگهانیدمايیمیباشند.


- پوست اعمال مختلفیانجام میدهد از قبيل :



1-nbsp; 1- محافظت :

چتر، سايبان و پوشش همگیدر يكجا علاوه بر ضدآب بودن پوست، در واقع عمده سلولهایسطحیكه Corneocyte ها هستند يك محافظ طبيعیدر برابر تهاجمات خارجیبشمار میروند . كراتين مقاومت پوست در برابر مواد شيميايیرا افزايش میدهد و از طرف ديگر كلاژن و الاستين مقاومت در برابر تاثيرات مكانيكیو كشش را تامين میكند. چربیموجود در هيپودرم هم از ارگانهایداخلیدر برابر ضربات و صدمات خارجیمحافظت میكند.

در مجاورت نور آفتاب، پوست با ضخيم شدن بطور طبيعیدر برابر اشعه UV مقاومت میكند.

اپيدرم با فيلم محافظتیكه از ترشحات غدد سباسه و عرق تشكيل میگردد پوشيده شده است (امولسيون W/O ) فيلم آب – چربی



PH پوست :

فيلم آب – چربیبالانس PH پوست را در حدود 4.2 - 6.4 (متوسط 5.5 ) نگاه میدارد. سطح پوست هميشه در اسيديته پايين نگاه داشته میشود بنابراين از رشد ميكروب جلوگيریمیكند. صابون به علت خاصيت قليايیكه دارد با پوست واكنش میدهد و باعث تخريب فيلم محافظ آب – چربیمیشود.



2- درك

پوست يكیاز 5 ارگان حسیاست كه برایحسن لامسه تخصص يافته است پايانه هایعصبیكه در پوست میباشد قادر به درك :

- درد

- حس لامسه و فشار

- دما میباشد



3- سنتز

مواد ذيل توسط پوست سنتز میشوند :

- ملانين ----- طبيعیكه قسمتیاز اشعه خورشيد را جذب میكند.

- ويتامين D3 , D2 اثر ضد پوكیاستخوان

- كلاژن و الاستين جهت ثبات و انعطاف پذيریپوست

- ليپيدهایدرون سلولیجهت بهبود سد پوستي



4- تبادل

- تنظيم درجه حرات ( از طريق تعريق)

- تبادلات تنفسي

- جذب و نفوذ از طريق پوست


- خورشيـد و پـوست



طيف خورشيدیبه چند دسته تقسيم میشود : اشعه كيهاني، اشعه گاما، اشعه ايكس، اشعه UV (UVA, UVB)، نور مرئیو مادون قرمز



-UV در پوست

90% اشعه UV در پوست جذب میشود و فقط 10% آن به درم میرسد. UVA تا انتهایدرم نفوذ میكند و نورمرئیو مادون قرمز حتیعميق تر در پوست نفوذ میكند.



-

علاوه بر اثرات مطلوب از قبيل: برنزه شدن، سنتز ويتامين D، احساس گرما، بهبودیبعضیمشكلات پوستی( پسوريازيس) خورشيد اثرات مضرینيز دارد كه به طول موج، شدت نور، طول مدت مواجهه با نور، نوع پوست و سن بستگیدارد.



- در بچه هایكوچك

10 سال اول زندگیاز اهميت بالايیبرخوردار است. 90% سرطانهایپوستیدر مناطقیاز پوست كه در مجاورت نور آفتاب است رخ میدهد. به همين دليل نبايد بچه ها در مقابل نور آفتاب باشند. بچه ها بايد در مقابل نور آفتاب به خوبیمحافظت شوند.



- در پوست نرم و شكننده :

اين پوست ها مستعد لك شدن و قرمز شدن هستند. اين علائم در اثر قرار گرفتن در معرض نور تشديد میشوند. به همين دليل اين نوع پوستها بايد در مقابل نورآفتاب به خوبیمحافظت شوند.



- در پوستهایآكنه ای:

پوستهايیبا استعداد بروز آكنه نبايد به مدت طولانیدر معرض نورآفتاب باشند. گر چه اين يك واقعيت است كه پوست تحت نفوذ نور خورشيد ابتدا خشك تر میشود، اين بهبود ظاهریبه سرعت منجر به بروز و افزايش جدیآكنه خواهد شد.





-

با نفوذ اشعه UVA به عمق درم، پوست واكنشیبسمت پيریپوستینشان میدهد. نفوذ UVA متناسب با اشعه دريافتیو جمع شده است.

مواجهه زياد با اشعه هایUV میتواند باعث پيریزودرس پوست شود كه با موارد زير مشخص میشود :

- پوست خشك و پوسته پوسته

- لكه هایقهوه ایواضح

- تغييرات در درم

- كاهش سنتر و پايين آمدن كيفيت فيبرهایكلاژن و الاستين



پيریزودرس پوست كه در اثر نور خورشيد ايجاد میشود عمدتا“ موجب پيگمانتاسيون نامنظم پوست من جمله پارگیمويرگهایخونی(تلانژكتؠ ?زي) میشود.
- تختخواب های خورشيدی و UVA :

امروزه بيشتر سازندگان معروف تختخواب هایخورشيدیفقط از لولهایتشعشع UVA استفاده میكنند. با اين وجود، ميزان UVA جهت برنزه شدن در تختخواب هایخورشيدیبه ميزان قابل توجهیبيشتر از UVA مورد نياز جهت برنزه شدن در نور طبيعیخورشيد میباشد. اگر چه خطر UVB از UVA كمتر میباشد ولیتختخوابهایخورشيدیاثرات بسيار نامطلوبیبر پيریزودرس میگذارند
محافظت طبيعیپوست در مقابل نور خورشيد



پوست مكانيزيهایدفاعیطبيعیدر برابر اشعه مضر نور خورشيد دارد.



- توليد ملانين

پوست به كمك تشكيل ملانين جلوینفوذ اشعه UV را میگيرد و با جذب اين اشعه توسط پيگمانها تا حدودیاز اثرات مضر UV جلوگيریمیكند. ملانين از ملانوسيت ها كه در پوست هستند تشكيل میشود و در محل اتصال درم و اپيدرم جايگزين میشود.

ميزان پيگمانهایروشن هرشخص، بسته به ژنيتك افراد میباشد. افراد با پوست خيلیروشن و كك و مك دار با موهایقرمز، عموما“ پيگمانهایروشن سنتز میكنند. برنزه شدن اين افراد بسيار مشكل و حتیغير ممكن میباشد. افرادیكه به آسانیبرنزه میشوند، تعداد بيشتریپيگمانهایتيره توليد میكنند.



- ضخيم شدن پوست

- يوروكانيك اسيد، ماده اصل عرق (عمل خفيف حفاظتي)





رطـوبت پـوست



جهت حفظ خصوصيات طبيعیپوست، رطوبت پوست بايد متعادل نگه داشته شود.

وقتیلايه فوقانیاپيدرم تقريبا“ 13% آب داشته باشد. ميزان رطوبت آن مطلوب میباشد.



- عوامل شيميايی: پاك كننده ها، كف ها و غيره

- عوامل فيزيولوژيك : پيریژنتيكي، به همراه كم شدن عناصریكه استراتوم كورنئوم (لايه بالایپوست) را میسازند

- عوامل پاتولوژيك : اگزما، ايكتيوز، پسوريازيس و غيره

- عوامل محيطي: باد، سرما، آفتاب، رطوبت كم و غيره



- محافظت از پوست در برابر عوامل نامساعد محيطی(باد- سرما-خورشيد-تهويه هوا و غيره)

- عدم استفاده از صابونها و پاك كننده هایمورد استفاده كه چربیطبيعیپوست را تخريب میكند.

- عدم استفاده از لوسيونهایجمع كننده حاویالكل كه فيلم آب- چربیرا تخريب میكنند.

- استفاده از مرطوب كننده ها (صبحها و / يا عصرها)





- پير شـدن پوست



پيریيك حادثه فيزيولوژيك طبيعیاست. در حال حاضر ثابت شده است كه متوسط سن جمعيتها در دنيا رو به افزايش است در اروپا 56% زنان بالای30 سال عمر دارند. در بلژيك اين نسبت 70% است. در اين راستا، پوست و مخصوصا“ پيریپوست اهميت بيشتریمیيابد. اگر چه تمام اعضایبدن پير میشوند ولیپوست تنها عضویاست كه فرآيند پيریرا بصورت كاملا“ مشهود نمايان میسازد. بنابراين ظاهر پوست برایبيشتر خانمها از اهميت فوق العاده ایبرخوردار است. پيرینتيجة اجتناب ناپذير رشد میباشد و تغييرات مكانيكیو فيزيولوژيكیرا در قسمتهایمختلف پوست منعكس میكند.



- چند علت مختلف سالخوردگی:

پيریژنيتكیپوست و تمام فاكتورهایداخلي

مواجهه با آفتاب

ساير عوامل خارجي، نظير عادات زندگي، مصرف داروهایخاص، غفلت از محصولات محافظ پوست و غيره







خورشيد تمام انواع اشعه ها را از خود ساتع میكند. از جمله آنها اشعه ماوراء بنفش است كه به سه باند تجزيه میشود. اشعه هایUVC, UVB, UVA. خوشبختانه اشعه UVC كه امواج كوتاهیدارد و برایزندگیموجودات زنده بسيار مضر است توسط لايه ازن جذب شده، به زمين نمیرسد.

بنابراين وقتیما خودمان را در مقابل نور آفتاب قرار میدهيم، پوست ما اشعه UVB ( با طول موج متوسط ) و UVA ( با طول موج بلند) را دريافت میكند.





اثرات بيولوژيك اشعه ماوراء بنفش



اشعه هایUV پوست را به تيره شدن وا میدارند. كه اين نتيجة تاثير UV رویسلولهایتخصص يافته اپيدرم به نام ملانوسيت ها میباشد. ملانوسيت ها سلولهایستاره شكل هستند كه در لايه بازال اپيدرم با قرار گرفته اند. ملانوسيت ها پيگمانهایتيره ملانين را میسازند كه در زير سلولهایكوچك بنام ملانوزوم كپسوله میشوند. اين ملانوزوم ها از ملانوسيت ها به سلولهایاصلیاپيتليال (كراتينوسيت ها) منتقل میشوند.

اشعه خورشيد ملانوسيت ها را تحريك كرده موجب تكثير آنها میشود و توليد ملانين را در آنها افزايش میدهد، اشعه خورشيد همچنين انتقال ملانوزومها از ملانوسيت ها به كراتينوسيت ها را تسريع میكند. بنابراين يك پوست تيره نتيجه افزايش جمعيت ملانوسيت ها و افزايش ملانين در كراتينوسيت ها میباشد.

مهمترين كار پيگمانتاسيون ملانين محافظت در برابر اشعه UV است.

به همين دليل است كه پوست ما در اولين روزهایكنار ساحل به آسانیمیسوزد و پوست افراد تيره نمیسوزد.

مواجهه با آفتاب يكیاز فاكتورهایاصلیپيریپوستیمیب اشد. كه پيرینوریPhotoaging ناميده میشود. پيرینوریمربوط به تغييرات عميق در فيبرهایپوست (كلاژن و الاستين) و نيز بینظمیپيگمانتاسيون میباشد. نتيجه پيرینوریچين و چروكها و لكه هایپيگمانته پوستیاست. اشعه خورشيد همچنين موجب تغيير مولكولهایDNA حامل اطلاعات ژنتيكیسلولهایپوست ما میشود. اين تاثيرات میتوانند باعث مرگ سلولیيا تغيير در DNA شوند كه نتيجه اش سرطانهایپوستیاست.



در واقع، بيشتر سرطانهایپوستیدر نقاطیاز بدن است كه در معرض نور خورشيد هستند. شواهد زيادیوجود دارد كه بعضیسرطانهایپوستیدر بزرگسالان ممكن است با مواجهه زياد با نور خورشيد در دوران كودكیمرتبط باشد.

تا اين اواخر UVA به عنوان اشعه بیضرر تلقیمیشد. بهر جهت UVA به وفور در نور طبيعیوجود دارد و عميق تر از UVB در پوست نفوذ میكند. در حال حاضر شواهدیوجود دارد كه UVA بیضرر نيست و بسياریاز اثرات مضر اشعه خورشيد با UVB و همچنين UVA بوجود میآيد. اما اشعه ماوراء بنفش فقط اثرات مضر ندارد. بلكه موجب آرامش روحیشده و نيز در تشكيل ويتامين D موثر است. اشعه ماوراء بنفش همچنين در درمان بعضیمشكلات پوستیاز جمله پسوريازيس (نور درماني) استفاده میشود.



اولين و مهمترين كار در حفاظت از پوست اجتناب از نور خورشيد تا حد امكان میباشد. اين نكته مخصوصا“ در مورد اطفال و در ساعات گرم روز بايد رعايت شود. همچنين پوششهایمحافظ (كلاه، بلوز آستين بلند……..) موثرند.

يك راه حل بسيار موثر پوشاندن سطح پوست توسط يك لايه نازك ضد آفتاب است. ضد آفتابهایمختلفیدر بازار موجودند كه در سالهایاخير نيز پيشرفت چشمگيریجهت افزايش اثر بخشیو نيز تاثير بر زيبايیحاصل شده است. درجه حفاظت يك ضد آفتاب كه برایمقابله با UVB پيشنهاد میشود با فاكتور حفاظتیدر برابر خورشيد (SPF) اندازه گيریمیشود.

اگر يك ضد آفتاب SPF معادل 10 داشته باشد بدان معنیاست كه میتوانيم 10 باز از نظر زمانیبيشتر از زمانیكه پوست بدون محافظ قرمز میشود در برابر خورشيد بمانيم. بنابراين هر چه SPF بالاتر باشد، اثر حفاظتیآن در برابر UVB بيشتر است. برایمحافظت در برابر UVA از تست هایمتفاوتیاستفاده میشود.



يك ضد آفتاب خوب و موثر بايد جلویهر دو اشعه UVB, UVA را بگيرد و دارایيك فاكتورحفاظتیمناسب در برابر هر دو باشد. همچنين بايد با يك بار استفاده بر رویپوست هم در برابر اشعه خورشيد هم در برابر آب و شستشو موثر باشد. اثر بخشیمداوم محصولات ضد آفتاب در طول چندين ساعت دوام ضدآفتاب ناميده شده، پارامتر بسيار مهم و تعيين كننده ایدر حفاظت در برابر آفتاب میباشد.
ساير اثرات مضر آفتاب



- دهيدراتاسيون

- آفتاب سوختگي

در يك روز معين ، اشعه UVB میتواند باعث قرمزیشود. اين قرمزی24 ساعت بعد از در معرض نور قرار گرفتن مشخص میشود

- تغيير سيستم دفاع طبيعیپوست

- واكنشهایفتو شيميايیغير نرمال

- حساسيت نوري

- درماتوز نوري

- سرطانهایپوستی

پوست بزرگ‌ترين و وسيع‌ترين عضو بدن موجودات زنده است. پوست انسان مرز نازك ميان بدن او و محيط اطراف است و، علاوه بر انجام برخي اعمال حياتي، فرد را در مقابل آسيب‌ها و صدمات گوناگون محافظت مي‌كند. پوست در تمام طول عمر، از بدو تولد تا مرگ، نياز به مراقبت و رسيدگي دارد و هرگز نبايد به ‌حال خود رها شود. در غير اين صورت، به‌سرعت پير و فرسوده مي‌شود و كارآيي‌اش را از دست مي‌دهد. پوست انسان آيينة تمام‌نماي جسم و روان اوست. فردي كه پوستي سالم و شاداب دارد از لحاظ جسمي، رواني و عاطفي در وضعيت مطلوبي است. ا‌زجمله عمده‌ترين تظاهرات پيري پوست، پيدايش چين و چروك در مناطق مختلف آن است. امروزه روش‌هاي متعددي براي درمان چين و چروك‌هاي پوستي وجود دارد. بنابراين به‌راحتي مي‌توان پير شدن پوست را به تأخير انداخت و از ايجاد چروك‌هاي پوستي جلوگيري كرد.
فرآيند پيري پوستپوست سالمْ لطيف، شاداب و بدون لك است، رنگي يكنواخت و روشن دارد و هيچ‌گونه نشانه‌اي از تغيير رنگ و پوسته ‌پوسته شدن بر روي آن مشاهده نمي‌شود.پوست از خارج به داخل داراي سه بخش است:1. اپيدرم (روپوست)، كه خارجي‌ترين لاية پوست را تشكيل مي‌دهد؛2. درم (پوست)؛3. هيپودرم (زيرپوست)، كه حاوي ضمائم پوستي، عروق و اعصاب است.در طول زمان، همراه با افزايش عمر، در تمامي لايه‌هاي پوست تغييراتي به‌وجود مي‌آيد كه منجر به پيري مي‌شود. در لاية اپيدرم (روپوست)، علاوه بر سلول‌هاي تشكيل‌دهندة آن، دو نوع پروتئين رشته‌اي‌شكل به‌نام كلاژن و الاستين وجود دارد. اين دو نوع پروتئين مسئول قوام، استحكام، سفتي، ارتجاع و انعطاف‌پذيري پوست هستند.پيدايش چين و چروك‌هاي پوستي عمدتاً ناشي از تغييراتي است كه در سطح سلول‌ها و بافت‌هاي لاية درم (لاية دوم) پوست رخ مي‌دهد؛ مثلاً تعداد و حجم الياف انعطاف‌پذير كلاژن و الاستين كاهش مي‌يابد و عملكرد آن‌ دو ضعيف مي‌شود، همچنين سلول‌هاي سازندة آنها كم مي‌شود. در نتيجه، از حالت ارتجاعي و كشساني پوست كاسته مي‌شود. در پوست يك فرد جوان، رشته‌هاي كلاژن متعدد است، به‌طور منظم قرار گرفته و شبكة بيضي‌شكلي را تشكيل مي‌دهد. در زير اين الياف كلاژن، رشته‌هاي ديگري به‌نام الاستين وجود دارد. رشته‌هاي الاستين در زير محل اتصال لاية دوم و اپيدرم در تمام سطوح پوست پراكنده شده‌اند. اما در پوست يك فرد پير، اين رشته‌ها دچار تغييرات فيزيكي و شيميايي مي‌شوند كه به‌ دنبال آن، چين و چروك پوستي ظاهر مي‌شود. در پوست پير، ضخامت لايه‌ها كاهش مي‌يابد كه ناشي از كم شدن تعداد و اندازة رشته‌هاي قوام‌دهنده و سفت‌كنندة پوست است. در فرآيند پيري، رشته‌هاي كلاژن به مرور زمان قطعه‌قطعه و ازهم‌گسيخته مي‌شوند. تمامي اين تغييرات تدريجي و اجتناب‌ناپذير در طول زمان و همراه با افزايش سن در هر فرد ايجاد مي‌شود.در لاية خارجي پوست (اپيدرم) هم طي فرآيند پيري تغييراتي به‌وجود مي‌آيد. تعداد سلول‌هاي اين لايه نسبت به اپيدرم فرد جوان كمتر مي‌شود. همچنين، در اندازه، شكل و عملكرد سلول‌هاي لاية اپيدرم تغييراتي ايجاد مي‌شود. سرعت تكثير و ازدياد سلولي، و ميزان سوخت‌‌وساز آنها كاهش مي‌يابد. نفوذپذيري اين لايه نسبت به مواد خارجي و عوامل محيطي اعم از تركيبات شيميايي و غيرشيميايي بيشتر مي‌شود. در كل، پوست آسيب‌پذيرتر مي‌شود و، در صورت پيدايش زخم، ديرتر بهبود مي‌يابد.تغييرات ديگري هم در روند پيري رخ مي‌دهد: تغيير رنگ پوست، سفيد شدن موها، كاهش عملكرد و فعاليت غدد چربي‌ساز (سباسه) و غدد عرق، تغييرات بافت تغذيه‌كنندة پوست، كاهش بافت عروقي و كاهش خون‌رساني پوست. همچنين تغييراتي در سطح سلول‌هاي ايمني پوست، كه مسئول دفاع از بدن در مقابل عوامل محيطي و ميكرو‌ب‌ها هستند، رخ مي‌دهد كه ماحصل آن كاهش قدرت دفاعي و مقاومت نسبت به بيماري‌ها و افزايش آسيب‌پذيري پوست در مقابل عوامل آسيب‌رسان فيزيكي و شيميايي است. طي فرآيند پيري، فعاليت غدد چربي‌ساز و غدد عرق كم مي‌شود. فرد پير كمتر چربي مي‌سازد، بنابراين، پوست او خشك‌تر به‌نظر مي‌رسد. به‌علاوه، قدرت تعريق پوست پير در پاسخ به محرك‌هاي خارجي كم مي‌شود. سفيد شدن موها نيز از جمله علائم پيري است. بجز در موارد نادري كه عامل سفيد شدن موها جهش‌ ژني و در نتيجه انتقال ژن‌هاست، اين پديده حاصل كاهش قدرت رنگدانه‌سازي در پوست و فوليكول‌هاي موست.

چروك صورت، نماد پيريدر پيري پوست، پوست صورت بيشتر مورد توجه قرار مي‌گيرد، زيرا در معرض ديد همگان است و نقش مهمي در برقراري روابط اجتماعي، فردي و شغلي افراد دارد.طول عمر و گذر زمان تغييراتي را در پوست صورت ايجاد مي‌كند كه از علائم پيري‌ است. مهم‌ترين آنها عبارت است از: شلي و افتادگي پوست، آتروفي (لاغري پوست)، پيدايش چين و چروك، پيدايش لك‌هاي تيره يا قهوه‌اي‌رنگ، ايجاد فرورفتگي‌هاي متعدد، و تغييرات عروقي كه منجر به كدر شدن رنگ پوست مي‌شود. شلي پوست نشان‌دهندة تغييرات استحاله‌اي و تخريبي در بافت‌هاي نگهدارنده و بافت‌هاي همبند پوست است. اين تغييرات دو نوع است: تغييرات پاتولوژيك، كه در سلول‌ها و اجزاي تشكيل‌دهندة سلول‌هاي پوست و بافت‌هاي نگهدارندة آن رخ مي‌دهد؛ و تغييرات كلينيكي (باليني)، يعني تغييراتي كه با چشم آنها را مي‌بينيم.تغييراتي كه با افزايش سن در پوست صورت ايجاد مي‌شود عبارت است از: ـ جذب و تحليل تدريجي بافت چربي زيرجلد؛ـ كم شدن تدريجي ضخامت پوست يعني نازك‌تر شدن آن؛ـ كاهش خاصيت ارتجاع و انعطاف‌پذيري پوست؛ـ سست شدن اتصالات و چسبندگي پوست به بافت‌هاي حمايت‌كننده و نگه‌دارنده؛ـ تغيير شكل اسكلت، رباط‌ها و ماهيچه‌ها.مجموعة عوامل ذكر شده تغييراتي در ظاهر و چهرة فرد ايجاد مي‌كند.پيري پوست فرآيندي طبيعي و ذاتي و تدريجي است و در نهايت به تغيير شكل ظاهري و اختلال در عملكرد طبيعي اين عضو منجر مي‌شود. در نتيجة تغييرات ذكرشده، به‌‌دليل اثر دائمي نيروي جاذبة زمين، پوست شل و افتاده مي‌شود. ضعف عضلات صورت و گردن نيز در كنار مجموع اين عوامل باعث پيدايش چين و شكن بر روي پوست صورت مي‌شود.

عوامل دخيل در تسريع پيري پوستعوامل متعددي پيري سلول‌ها را تسريع مي‌كنند كه به دو دسته تقسيم مي‌شوند: الف. عوامل ذاتي (داخلي)، كه همان ژن يا واحدهاي وراثتي است. افزايش خطاهاي ژنتيكي در طول زمان همراه با افزايش سن، باعث تجمع اثرات تخريبي مي‌شود و پيري در سلول‌ها بروز مي‌كند. در زنان، عوامل هورموني هم بر اين موارد اضافه مي‌شود و فرآيند پيري را تسريع مي‌كند.ب. عوامل محيطي (خارجي) كه مهم‌ترين آنها اشعة ماوراي‌بنفش نور آفتاب است.نور خورشيد، اگرچه مفيد و حيات‌بخش است، داراي اثرهاي زيانباري نيز هست. پوست انسان عضوي حساس است و آسيب‌ها و صدمات وارده بر آن در اثر تابش نور خورشيد پيري زودرس اين عضو را به‌ دنبال دارد. آفتاب‌سوختگي، خشك و كدر شدن پوست، بروز ضايعات پيش‌سرطاني، پيدايش چروك‌هاي ريز و درشت پوستي، و حتي ابتلا به بدخيمي‌هاي پوستي از عوارض تابش پرتو فرابنفش نور خورشيد است. امروزه با مصرف ضد آفتاب‌ها مي‌توان تا حدودي از بروز اين عوارض جلوگيري كرد.

مبارزه با پيري پوستمبارزه با پيري از طريق استفاده از داروها يا روش‌هاي درماني طبي و غيرطبي (جراحي) امكان‌پذير است. از جمله روش‌هاي درماني طبي مي‌توان به مصرف ضد آفتاب‌ها، استفاده از اسيدهاي ميوه‌اي و تركيبات ويتامين A يا رتينول (Retinol) اشاره كرد. امروزه از نظر علمي ثابت شده است كه اين تركيبات بخصوص رتينول و مشتقاتش در صورت مصرف موضعي طولاني‌مدت اثر ضد پيري دارند.در طي فرآيند پيري، پيدايش چين و چروك پوستي، بخصوص در پوست صورت، بسيار ناخوشايند است. چروك‌هاي پوستي را به سه نوع تقسيم مي‌كنند:1. چين و چروك طبيعي كه بيان‌كنندة حالات رواني، روحي، احساسات دروني، و تنش‌هاي هيجاني و عاطفي هستند. اين چين‌ها در اطراف بيني و لب‌ها به‌وجود مي‌آيند.2. چين‌هايي كه در اثر پديدة پيري در سنين 25 تا 30 شروع به ظاهر شدن مي‌كنند، مانند عميق‌تر شدن خطوط خنده، خطوط اخم و خطوط افقي پيشاني.3. چين و چروك‌هايي كه بعد از دهة پنجم زندگي و عمدتاً در اطراف لب‌ها يا روي گونه‌ها پديدار مي‌شوند.درمان‌هاي مختلفي براي از بين‌ بردن اين نوع چين و چروك‌هاي پوستي وجود دارد. مهم‌ترين و بهترين درمان ضايعات ناشي از پيري پوست جراحي است كه اصطلاحاً به آن ليفتينگ (lifting) گفته مي‌شود. جراحِ پوست صورت را برش مي‌دهد و پوست را به سمت عقب و خارج مي‌كشد، سپس لبه‌هاي پوست را در محلي كه از پيش طراحي شده ثابت مي‌كند و مي‌دوزد. ضمن عمل كشيدن پوست و ثابت كردن آن در محل جديد، عضلات و بافت‌هاي نگه‌دارندة زيرين هم اصلاح و ترميم مي‌شوند. هيچ‌كدام از روش‌هاي درماني ضد پيري را نمي‌توان جايگزين روش جراحي ليفتينگ كرد.در طي عمل ليفتينگ، ظاهر چروك‌ها بهبود مي‌يابد و فرد جوان‌تر به‌نظر مي‌رسد؛ ولي اين عمل باعث توقف شل‌شدگي و سستي پوست نمي‌شود و با تشخيص جراح شايد پس از گذشت چند سال نياز به عمل جراحي تكميلي يا عمل مجدد باشد.عمل ليفتينگ زماني انجام مي‌شود كه فرد احساس كند نياز به چنين عملي دارد، ولي سن استاندارد براي آن 35 ـ 45 است، يعني درست زماني كه چروك‌هاي دور لب هنوز ايجاد نشده‌اند.از روش‌هاي درماني ديگر مي‌توان به عمل ساييدن يا تراشيدن پوست با مواد شيميايي (peeling) و وسايل مكانيكي (dermabrasion) اشاره كرد. طي عمل درم‌ابريژن، پوست با كمك مواد زبر و خشن تراش داده و ساييده مي‌شود. پس از بهبودي زخم ناشي از اين عمل، پوست جديد تشكيل مي‌شود كه به‌مراتب جوان‌تر و زيباتر از پوست قبلي خواهد بود.روش ديگري كه به‌ منظور جوان‌سازي پوست پيشنهاد مي‌شود و انواع خاصي از چروك‌ها بخصوص چروك‌هاي ظريف، ريز و سطحي را برمي‌دارد درمان با اشعة ليزر است. ليزر نوعي نور تقويت‌شده با طول موجي خاص است. پوست آسيب‌ديده در اثر تابش مستقيم نور آفتاب، ضايعات و چروك‌هاي ناشي از افزايش سن، جوشگاه‌ها يا اسكار عمل جراحي، ضايعات سالك و آبله‌مرغان، همگي، با اشعة ليزر برداشته مي‌‌شوند. در روش درمان با اشعة ليزر، برش و لايه‌برداري پوست آن‌قدر ادامه مي‌يابد تا به لايه‌هاي زيرين پوست برسيم. در طي اين مراحل، پوست مجدداً ترميم مي‌شود و پس از بهبودي زخم، پوستي جديد و جوان جايگزين مي‌شود. اين روش تا حدود زيادي چروك‌هاي قبلي را از ‌بين ‌مي‌برد. در ضمن، پوستْ صاف، يكدست، شفاف و خوش‌رنگ مي‌شود.از ديگر روش‌هاي درماني جوان‌سازي پوست، استفاده از مواد پركننده است. اين مواد عمدتاً كلاژن‌هاي تزريقي‌اند كه به‌طور صناعي يا نيمه‌صناعي ساخته شده‌اند و، از طريق تزريق با وسايل و سرنگ‌هاي مخصوص در اتاق عمل با شرايط استريل، چروك‌هاي عميق، فرورفتگي‌ها، چين و شكن‌ها، خطوط عميق اخم، پيشاني يا اطراف لب‌ها پر خواهد شد.امروزه روش درماني نسبتاً جديدي براي درمان چروك‌هاي صورت ارائه شده و اخيراً محبوبيت يافته است.استفاده از سم بوتوليسم (Botox) باعث فلج شدن ماهيچه‌هاي حالت‌دهندة صورت مي‌شود. در پوست صورت انسان ماهيچه‌هاي ظريف سطحي بسياري وجود دارد كه انقباض پي‌درپي و ممتد اين عضلات باعث ايجاد چين و شكن و پيدايش چروك مي‌شود. اين ماهيچه‌ها با انقباضات خود باعث تغيير در حالات چهرة فرد مي‌شود (حالت اخم، شادي، هيجان، خنده،...). اين عضلات به منظور افزايش قدرت عضلاني ساخته نشده‌اند، به اين معني كه هرچه اين عضلات كمتر كار كنند (كمتر منقبض شوند) چروك‌هاي كمتري در پوست صورت ايجاد خواهد شد. ورزش‌هاي صورت كه اين قبيل عضلات را منقبض مي‌كنند باعث ايجاد چروك مي‌شوند و چروك‌هاي موجود را برجسته‌تر و عميق‌تر مي‌كنند و نبايد انجام گيرند. سم بوتوليسم باعث فلج موقتي (چند ماهة) اين ماهيچه‌ها مي‌شود. فلج شدن اين عضلات و عدم انقباض آنها باعث جلوگيري از پيدايش چروك جديد و از بين‌ رفتن چروك قبلي خواهد شد؛ مثلاً خطوط پيشاني، خطوط اخم و خطوطي كه در اثر حركات عضلات چشم ايجاد مي‌شود با اين روش درماني از بين مي‌رود.■